{"id":15130,"date":"2024-01-09T01:10:22","date_gmt":"2024-01-08T21:40:22","guid":{"rendered":"https:\/\/rasanegar.com\/blog\/%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%a6%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%b3%d8%a7\/"},"modified":"2024-01-09T01:10:22","modified_gmt":"2024-01-08T21:40:22","slug":"%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%a6%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%b3%d8%a7","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%a6%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%b3%d8%a7\/","title":{"rendered":"\u0646\u0642\u0634\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc: \u062a\u0626\u0648\u0631\u06cc \u0648 \u067e\u06cc\u0627\u062f\u0647 \u0633\u0627\u0632\u06cc \u062f\u0631 \u067e\u0627\u06cc\u062a\u0648\u0646 \u0628\u0627 NumPy"},"content":{"rendered":"<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_85 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\"><p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">\u0633\u0631\u0641\u0635\u0644\u0647\u0627\u06cc \u0645\u0637\u0644\u0628<\/p>\n<\/div><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%a6%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%b3%d8%a7\/#%d9%85%d8%b9%d8%b1%d9%81%db%8c\" >\u0645\u0639\u0631\u0641\u06cc<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%a6%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%b3%d8%a7\/#%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c_%d9%85%d9%82%d8%af%d9%85%d9%87_%d8%a7%db%8c_%da%a9%d9%84%db%8c\" >\u0646\u0642\u0634\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc: \u0645\u0642\u062f\u0645\u0647 \u0627\u06cc \u06a9\u0644\u06cc<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%a6%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%b3%d8%a7\/#%d8%a7%d9%84%da%af%d9%88%d8%b1%db%8c%d8%aa%d9%85_%d9%be%d8%b4%d8%aa_%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c_%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%d8%b4\" >\u0627\u0644\u06af\u0648\u0631\u06cc\u062a\u0645 \u067e\u0634\u062a \u0646\u0642\u0634\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%a6%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%b3%d8%a7\/#%d8%b1%d8%a7%d9%87_%d8%a7%d9%86%d8%af%d8%a7%d8%b2%db%8c_%d8%b4%d8%a8%da%a9%d9%87_som_grid\" >\u0631\u0627\u0647 \u0627\u0646\u062f\u0627\u0632\u06cc \u0634\u0628\u06a9\u0647 SOM GRID<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%a6%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%b3%d8%a7\/#%db%8c%d8%a7%d9%81%d8%aa%d9%86_%d8%a8%d9%87%d8%aa%d8%b1%db%8c%d9%86_%d9%88%d8%a7%d8%ad%d8%af_%d8%aa%d8%b7%d8%a8%db%8c%d9%82_bmu\" >\u06cc\u0627\u0641\u062a\u0646 \u0628\u0647\u062a\u0631\u06cc\u0646 \u0648\u0627\u062d\u062f \u062a\u0637\u0628\u06cc\u0642 (BMU)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%a6%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%b3%d8%a7\/#%d8%a8%d9%87_%d8%b1%d9%88%d8%b2_%d8%b1%d8%b3%d8%a7%d9%86%db%8c_%d8%a8%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b1_%d9%88%d8%b2%d9%86_bmu_%d9%88_%d8%b3%d9%84%d9%88%d9%84_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d9%87%d9%85%d8%b3%d8%a7%db%8c%d9%87\" >\u0628\u0647 \u0631\u0648\u0632 \u0631\u0633\u0627\u0646\u06cc \u0628\u0631\u062f\u0627\u0631 \u0648\u0632\u0646 BMU \u0648 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0647\u0627\u06cc \u0647\u0645\u0633\u0627\u06cc\u0647<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%a6%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%b3%d8%a7\/#%d9%85%db%8c%d8%b2%d8%a7%d9%86_%db%8c%d8%a7%d8%af%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c\" >\u0645\u06cc\u0632\u0627\u0646 \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%a6%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%b3%d8%a7\/#%d8%aa%d8%a7%d8%a8%d8%b9_%d9%81%d8%a7%d8%b5%d9%84%d9%87_%d9%85%d8%ad%d9%84%d9%87\" >\u062a\u0627\u0628\u0639 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0645\u062d\u0644\u0647<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%a6%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%b3%d8%a7\/#%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87_%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c_%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87_%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c_%d8%af%d8%b1_%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%aa%d9%88%d9%86_%d8%a8%d8%a7_%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d9%81%d8%a7%d8%af%d9%87_%d8%a7%d8%b2_numpy\" >\u067e\u06cc\u0627\u062f\u0647 \u0633\u0627\u0632\u06cc \u0646\u0642\u0634\u0647 \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc \u062f\u0631 \u067e\u0627\u06cc\u062a\u0648\u0646 \u0628\u0627 \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u0627\u0632 NumPy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%a6%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%b3%d8%a7\/#%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c_%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87_%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c_%d8%b1%d9%88%db%8c_%db%8c%da%a9_%d9%85%d8%ab%d8%a7%d9%84_%d8%b9%d9%85%d9%84%db%8c\" >\u0627\u062c\u0631\u0627\u06cc \u0646\u0642\u0634\u0647 \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc \u0631\u0648\u06cc \u06cc\u06a9 \u0645\u062b\u0627\u0644 \u0639\u0645\u0644\u06cc<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%a6%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%b3%d8%a7\/#%d8%aa%d8%a3%d8%ab%db%8c%d8%b1_%d8%b3%d8%b1%d8%b9%d8%aa_%d9%88_%d8%b4%d8%b9%d8%a7%d8%b9_%db%8c%d8%a7%d8%af%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c\" >\u062a\u0623\u062b\u06cc\u0631 \u0633\u0631\u0639\u062a \u0648 \u0634\u0639\u0627\u0639 \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%aa%d8%a6%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%b3%d8%a7\/#%d9%86%d8%aa%db%8c%d8%ac%d9%87_%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c\" >\u0646\u062a\u06cc\u062c\u0647 \u06af\u06cc\u0631\u06cc<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<span class=\"span-reading-time rt-reading-time\" style=\"display: block;\"><span class=\"rt-label rt-prefix\">\u0632\u0645\u0627\u0646 \u0644\u0627\u0632\u0645 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0645\u0637\u0627\u0644\u0639\u0647: <\/span> <span class=\"rt-time\"> 4<\/span> <span class=\"rt-label rt-postfix\">\u062f\u0642\u06cc\u0642\u0647<\/span><\/span><p> <br \/>\n<\/p>\n<div><noscript><\/noscript><\/p>\n<h2 id=\"introduction\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%d9%85%d8%b9%d8%b1%d9%81%db%8c\"><\/span>\u0645\u0639\u0631\u0641\u06cc<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>\u062f\u0631 \u0627\u06cc\u0646 \u0631\u0627\u0647\u0646\u0645\u0627\u060c \u0646\u06af\u0627\u0647\u06cc \u0628\u0647 \u06cc\u06a9 \u0645\u062f\u0644 \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0628\u062f\u0648\u0646 \u0646\u0638\u0627\u0631\u062a\u060c \u0645\u0639\u0631\u0648\u0641 \u0628\u0647 a <strong><em>\u0646\u0642\u0634\u0647 \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc (SOM)<\/em><\/strong>\u0648 \u0647\u0645\u0686\u0646\u06cc\u0646 \u067e\u06cc\u0627\u062f\u0647 \u0633\u0627\u0632\u06cc \u0622\u0646 \u062f\u0631 \u067e\u0627\u06cc\u062a\u0648\u0646.  \u0645\u0627 \u0627\u0632 \u06cc\u06a9 \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u062e\u0648\u0627\u0647\u06cc\u0645 \u06a9\u0631\u062f <strong>\u0631\u0646\u06af RGB<\/strong> \u0645\u062b\u0627\u0644\u06cc \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 SOM \u0648 \u0646\u0634\u0627\u0646 \u062f\u0627\u062f\u0646 \u0639\u0645\u0644\u06a9\u0631\u062f \u0648 \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u0645\u0639\u0645\u0648\u0644\u06cc \u0622\u0646.<\/p>\n<h2 id=\"selforganizingmapsageneralintroduction\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c_%d9%85%d9%82%d8%af%d9%85%d9%87_%d8%a7%db%8c_%da%a9%d9%84%db%8c\"><\/span>\u0646\u0642\u0634\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc: \u0645\u0642\u062f\u0645\u0647 \u0627\u06cc \u06a9\u0644\u06cc<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>\u0622 <em>\u0646\u0642\u0634\u0647 \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc<\/em> \u0627\u0648\u0644\u06cc\u0646 \u0628\u0627\u0631 \u062a\u0648\u0633\u0637 <a rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/link.springer.com\/article\/10.1007\/BF00337288\">Teuvo Kohonen \u062f\u0631 \u0633\u0627\u0644 1982<\/a> \u0648 \u06af\u0627\u0647\u06cc \u0627\u0648\u0642\u0627\u062a \u0628\u0647 \u0639\u0646\u0648\u0627\u0646 a \u0646\u06cc\u0632 \u0634\u0646\u0627\u062e\u062a\u0647 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f <strong><em>\u0646\u0642\u0634\u0647 \u06a9\u0648\u0647\u0648\u0646\u0646<\/em><\/strong>.  \u0627\u06cc\u0646 \u06cc\u06a9 \u0646\u0648\u0639 \u062e\u0627\u0635 \u0627\u0632 an \u0627\u0633\u062a <em>\u0634\u0628\u06a9\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u0639\u0635\u0628\u06cc \u0645\u0635\u0646\u0648\u0639\u06cc<\/em>\u060c \u06a9\u0647 \u0646\u0642\u0634\u0647 \u0627\u06cc \u0627\u0632 \u062f\u0627\u062f\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \u0645\u06cc \u0633\u0627\u0632\u062f.  \u0646\u0642\u0634\u0647 \u0628\u0647 \u0637\u0648\u0631 \u06a9\u0644\u06cc \u06cc\u06a9 \u0634\u0628\u06a9\u0647 \u0645\u0633\u062a\u0637\u06cc\u0644\u06cc \u062f\u0648\u0628\u0639\u062f\u06cc \u0627\u0632 \u0648\u0632\u0646 \u0647\u0627 \u0627\u0633\u062a \u0627\u0645\u0627 \u0645\u06cc \u062a\u0648\u0627\u0646\u062f \u0628\u0647 \u06cc\u06a9 \u0645\u062f\u0644 \u0633\u0647 \u0628\u0639\u062f\u06cc \u06cc\u0627 \u0627\u0628\u0639\u0627\u062f \u0628\u0627\u0644\u0627\u062a\u0631 \u06af\u0633\u062a\u0631\u0634 \u06cc\u0627\u0628\u062f.  \u0633\u0627\u062e\u062a\u0627\u0631\u0647\u0627\u06cc \u0634\u0628\u06a9\u0647 \u0627\u06cc \u062f\u06cc\u06af\u0631 \u0645\u0627\u0646\u0646\u062f \u0634\u0628\u06a9\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u0634\u0634 \u0636\u0644\u0639\u06cc \u0646\u06cc\u0632 \u0627\u0645\u06a9\u0627\u0646 \u067e\u0630\u06cc\u0631 \u0627\u0633\u062a.<\/p>\n<p>SOM \u0639\u0645\u062f\u062a\u0627\u064b \u0628\u0631\u0627\u06cc \u062a\u062c\u0633\u0645 \u062f\u0627\u062f\u0647 \u0647\u0627 \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f \u0648 \u062e\u0644\u0627\u0635\u0647 \u062a\u0635\u0648\u06cc\u0631\u06cc \u0633\u0631\u06cc\u0639\u06cc \u0627\u0632 \u0646\u0645\u0648\u0646\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \u0627\u0631\u0627\u0626\u0647 \u0645\u06cc \u062f\u0647\u062f.  \u062f\u0631 \u06cc\u06a9 \u0634\u0628\u06a9\u0647 \u0645\u0633\u062a\u0637\u06cc\u0644\u06cc \u062f\u0648 \u0628\u0639\u062f\u06cc\u060c \u0647\u0631 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0628\u0627 \u06cc\u06a9 \u0628\u0631\u062f\u0627\u0631 \u0648\u0632\u0646\u06cc \u0646\u0645\u0627\u06cc\u0634 \u062f\u0627\u062f\u0647 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f.  \u0628\u0631\u0627\u06cc \u06cc\u06a9 SOM \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 \u062f\u06cc\u062f\u0647\u060c \u0648\u0632\u0646 \u0647\u0631 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u062e\u0644\u0627\u0635\u0647 \u0627\u06cc \u0627\u0632 \u0686\u0646\u062f \u0646\u0645\u0648\u0646\u0647 \u062a\u0645\u0631\u06cc\u0646\u06cc \u0631\u0627 \u0646\u0634\u0627\u0646 \u0645\u06cc \u062f\u0647\u062f.  \u0633\u0644\u0648\u0644\u200c\u0647\u0627\u06cc \u0646\u0632\u062f\u06cc\u06a9 \u0628\u0647 \u0647\u0645 \u0648\u0632\u0646\u200c\u0647\u0627\u06cc \u0645\u0634\u0627\u0628\u0647\u06cc \u062f\u0627\u0631\u0646\u062f \u0648 \u0646\u0645\u0648\u0646\u0647\u200c\u0647\u0627\u06cc \u0645\u0634\u0627\u0628\u0647\u06cc \u0631\u0627 \u0645\u06cc\u200c\u062a\u0648\u0627\u0646 \u0628\u0647 \u0633\u0644\u0648\u0644\u200c\u0647\u0627\u06cc \u0647\u0645\u0633\u0627\u06cc\u0647 \u06a9\u0648\u0686\u06a9 \u06cc\u06a9\u062f\u06cc\u06af\u0631 \u0646\u06af\u0627\u0634\u062a.<\/p>\n<p>\u0634\u06a9\u0644 \u0632\u06cc\u0631 \u06cc\u06a9 \u062a\u0635\u0648\u06cc\u0631 \u062a\u0642\u0631\u06cc\u0628\u06cc \u0627\u0632 \u0633\u0627\u062e\u062a\u0627\u0631 SOM \u0627\u0633\u062a:<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rasanegar.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/self-organizing-maps-theory-and-implementation-in-python-with-numpy-0.png\" alt=\"\u062a\u0635\u0648\u06cc\u0631 \u062e\u0648\u062f \u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc \u0646\u0642\u0634\u0647\" title=\"\"><\/p>\n<p>\u06cc\u06a9 SOM \u0628\u0627 \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u0627\u0632 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 \u062f\u06cc\u062f\u0647 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f <strong>\u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0631\u0642\u0627\u0628\u062a\u06cc<\/strong>.<\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>\u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0631\u0642\u0627\u0628\u062a\u06cc<\/strong> \u0634\u06a9\u0644\u06cc \u0627\u0632 \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0628\u062f\u0648\u0646 \u0646\u0638\u0627\u0631\u062a \u0627\u0633\u062a \u06a9\u0647 \u062f\u0631 \u0622\u0646 \u0639\u0646\u0627\u0635\u0631 \u062a\u0634\u06a9\u06cc\u0644 \u062f\u0647\u0646\u062f\u0647 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0628\u0647 \u062f\u0633\u062a \u0622\u0648\u0631\u062f\u0646 \u06cc\u06a9 \u0646\u062a\u06cc\u062c\u0647 \u0631\u0636\u0627\u06cc\u062a \u0628\u062e\u0634 \u0628\u0627 \u06cc\u06a9\u062f\u06cc\u06af\u0631 \u0631\u0642\u0627\u0628\u062a \u0645\u06cc \u06a9\u0646\u0646\u062f \u0648 \u062a\u0646\u0647\u0627 \u06cc\u06a9\u06cc \u0645\u06cc \u062a\u0648\u0627\u0646\u062f \u0628\u0631\u0646\u062f\u0647 \u0631\u0642\u0627\u0628\u062a \u0634\u0648\u062f.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0647\u0646\u06af\u0627\u0645\u06cc \u06a9\u0647 \u06cc\u06a9 \u0645\u062b\u0627\u0644 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \u0648\u0627\u0631\u062f \u0634\u0628\u06a9\u0647 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f\u060c <strong><em>\u0628\u0647\u062a\u0631\u06cc\u0646 \u0648\u0627\u062d\u062f \u062a\u0637\u0628\u06cc\u0642<\/em><\/strong>  (BMU) \u0645\u0634\u062e\u0635 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f (\u0628\u0631\u0646\u062f\u0647 \u0645\u0633\u0627\u0628\u0642\u0647).  BMU \u0633\u0644\u0648\u0644\u06cc \u0627\u0633\u062a \u06a9\u0647 \u0648\u0632\u0646 \u0622\u0646 \u0628\u0647 \u0646\u0645\u0648\u0646\u0647 \u062a\u0645\u0631\u06cc\u0646\u06cc \u0646\u0632\u062f\u06cc\u06a9\u062a\u0631 \u0627\u0633\u062a.<\/p>\n<p>\u0633\u067e\u0633\u060c \u0648\u0632\u0646 BMU \u0648 \u0648\u0632\u0646 \u0633\u0644\u0648\u0644\u200c\u0647\u0627\u06cc \u0647\u0645\u0633\u0627\u06cc\u0647 BMU\u060c \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0646\u0632\u062f\u06cc\u06a9\u200c\u062a\u0631 \u0634\u062f\u0646 \u0628\u0647 \u0646\u0645\u0648\u0646\u0647 \u062a\u0645\u0631\u06cc\u0646 \u0648\u0631\u0648\u062f\u06cc \u062a\u0646\u0638\u06cc\u0645 \u0645\u06cc\u200c\u0634\u0648\u0646\u062f.  \u062f\u0631 \u062d\u0627\u0644\u06cc \u06a9\u0647 \u0627\u0646\u0648\u0627\u0639 \u0645\u0639\u062a\u0628\u0631 \u062f\u06cc\u06af\u0631\u06cc \u0627\u0632 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 SOM \u0648\u062c\u0648\u062f \u062f\u0627\u0631\u062f\u060c \u0645\u0627 \u0645\u062d\u0628\u0648\u0628 \u062a\u0631\u06cc\u0646 \u0648 \u067e\u0631\u06a9\u0627\u0631\u0628\u0631\u062f\u062a\u0631\u06cc\u0646 \u067e\u06cc\u0627\u062f\u0647 \u0633\u0627\u0632\u06cc SOM \u0631\u0627 \u062f\u0631 \u0627\u06cc\u0646 \u0631\u0627\u0647\u0646\u0645\u0627 \u0627\u0631\u0627\u0626\u0647 \u0645\u06cc \u062f\u0647\u06cc\u0645.<\/p>\n<p>\u0627\u0632 \u0622\u0646\u062c\u0627\u06cc\u06cc \u06a9\u0647 \u0627\u0632 \u0628\u0631\u062e\u06cc \u0631\u0648\u0627\u0644 \u0647\u0627\u06cc \u067e\u0627\u06cc\u062a\u0648\u0646 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0646\u0634\u0627\u0646 \u062f\u0627\u062f\u0646 \u062a\u0648\u0627\u0628\u0639 \u0645\u0648\u0631\u062f \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 SOM \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u0645\u06cc \u06a9\u0646\u06cc\u0645\u060c \u0628\u06cc\u0627\u06cc\u06cc\u062f import \u062a\u0639\u062f\u0627\u062f\u06cc \u0627\u0632 \u06a9\u062a\u0627\u0628\u062e\u0627\u0646\u0647 \u0647\u0627\u06cc\u06cc \u06a9\u0647 \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u062e\u0648\u0627\u0647\u06cc\u0645 \u06a9\u0631\u062f:<\/p>\n<pre><code class=\"hljs\"><span class=\"hljs-keyword\">import<\/span> numpy <span class=\"hljs-keyword\">as<\/span> np\n<span class=\"hljs-keyword\">import<\/span> matplotlib.pyplot <span class=\"hljs-keyword\">as<\/span> plt\n<\/code><\/pre>\n<h2 id=\"thealgorithmbehindtrainingselforganizingmaps\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%d8%a7%d9%84%da%af%d9%88%d8%b1%db%8c%d8%aa%d9%85_%d9%be%d8%b4%d8%aa_%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c_%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%d8%b4\"><\/span>\u0627\u0644\u06af\u0648\u0631\u06cc\u062a\u0645 \u067e\u0634\u062a \u0646\u0642\u0634\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>\u0627\u0644\u06af\u0648\u0631\u06cc\u062a\u0645 \u0627\u0635\u0644\u06cc \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 SOM \u062f\u0631 \u0632\u06cc\u0631 \u0622\u0648\u0631\u062f\u0647 \u0634\u062f\u0647 \u0627\u0633\u062a:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0647\u0645\u0647 \u0648\u0632\u0646 \u0647\u0627\u06cc \u0634\u0628\u06a9\u0647 SOM \u0631\u0627 \u0645\u0642\u062f\u0627\u0631\u062f\u0647\u06cc \u06a9\u0646\u06cc\u062f<\/li>\n<li>\u0627\u06cc\u0646 \u06a9\u0627\u0631 \u0631\u0627 \u062a\u0627 \u0631\u0633\u06cc\u062f\u0646 \u0628\u0647 \u0647\u0645\u06af\u0631\u0627\u06cc\u06cc \u06cc\u0627 \u062d\u062f\u0627\u06a9\u062b\u0631 \u062f\u0648\u0631\u0647 \u062a\u06a9\u0631\u0627\u0631 \u06a9\u0646\u06cc\u062f\n<ul>\n<li>\u0645\u062b\u0627\u0644 \u0647\u0627\u06cc \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \u0631\u0627 \u0628\u0627 \u0647\u0645 \u0645\u062e\u0644\u0648\u0637 \u06a9\u0646\u06cc\u062f<\/li>\n<li>\u0628\u0631\u0627\u06cc \u0647\u0631 \u0646\u0645\u0648\u0646\u0647 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \\(x\\)\n<ul>\n<li>\u0628\u0647\u062a\u0631\u06cc\u0646 \u0648\u0627\u062d\u062f \u062a\u0637\u0628\u06cc\u0642 BMU \u0631\u0627 \u067e\u06cc\u062f\u0627 \u06a9\u0646\u06cc\u062f<\/li>\n<li>\u0628\u0631\u062f\u0627\u0631 \u0648\u0632\u0646 BMU \u0648 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0647\u0627\u06cc \u0645\u062c\u0627\u0648\u0631 \u0622\u0646 \u0631\u0627 \u0628\u0647 \u0631\u0648\u0632 \u06a9\u0646\u06cc\u062f<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0633\u0647 \u0645\u0631\u062d\u0644\u0647 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0645\u0642\u062f\u0627\u0631\u062f\u0647\u06cc \u0627\u0648\u0644\u06cc\u0647\u060c \u06cc\u0627\u0641\u062a\u0646 BMU \u0648 \u0628\u0647 \u0631\u0648\u0632 \u0631\u0633\u0627\u0646\u06cc \u0648\u0632\u0646 \u0647\u0627 \u062f\u0631 \u0628\u062e\u0634 \u0647\u0627\u06cc \u0632\u06cc\u0631 \u062a\u0648\u0636\u06cc\u062d \u062f\u0627\u062f\u0647 \u0634\u062f\u0647 \u0627\u0633\u062a.  \u0634\u0631\u0648\u0639 \u06a9\u0646\u06cc\u0645!<\/p>\n<h3 id=\"initializingthesomgrid\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%d8%b1%d8%a7%d9%87_%d8%a7%d9%86%d8%af%d8%a7%d8%b2%db%8c_%d8%b4%d8%a8%da%a9%d9%87_som_grid\"><\/span>\u0631\u0627\u0647 \u0627\u0646\u062f\u0627\u0632\u06cc \u0634\u0628\u06a9\u0647 SOM GRID<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u062a\u0645\u0627\u0645 \u0648\u0632\u0646 \u0647\u0627\u06cc \u0634\u0628\u06a9\u0647 SOM \u0631\u0627 \u0645\u06cc \u062a\u0648\u0627\u0646 \u0628\u0647 \u0637\u0648\u0631 \u062a\u0635\u0627\u062f\u0641\u06cc \u0645\u0642\u062f\u0627\u0631\u062f\u0647\u06cc \u0627\u0648\u0644\u06cc\u0647 \u06a9\u0631\u062f.  \u0648\u0632\u0646\u200c\u0647\u0627\u06cc \u0634\u0628\u06a9\u0647 SOM \u0647\u0645\u0686\u0646\u06cc\u0646 \u0645\u06cc\u200c\u062a\u0648\u0627\u0646\u0646\u062f \u0628\u0627 \u0646\u0645\u0648\u0646\u0647\u200c\u0647\u0627\u06cc \u0627\u0646\u062a\u062e\u0627\u0628\u06cc \u062a\u0635\u0627\u062f\u0641\u06cc \u0627\u0632 \u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0647 \u062f\u0627\u062f\u0647 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \u0645\u0642\u062f\u0627\u0631\u062f\u0647\u06cc \u0627\u0648\u0644\u06cc\u0647 \u0634\u0648\u0646\u062f.<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u06a9\u062f\u0627\u0645 \u0631\u0627 \u0628\u0627\u06cc\u062f \u0627\u0646\u062a\u062e\u0627\u0628 \u06a9\u0646\u06cc\u062f\u061f<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>SOM \u0647\u0627 \u0628\u0647 \u0648\u0632\u0646 \u0627\u0648\u0644\u06cc\u0647 \u0646\u0642\u0634\u0647 \u062d\u0633\u0627\u0633 \u0647\u0633\u062a\u0646\u062f\u060c \u0628\u0646\u0627\u0628\u0631\u0627\u06cc\u0646 \u0627\u06cc\u0646 \u0627\u0646\u062a\u062e\u0627\u0628 \u0628\u0631 \u0645\u062f\u0644 \u06a9\u0644\u06cc \u062a\u0623\u062b\u06cc\u0631 \u0645\u06cc \u06af\u0630\u0627\u0631\u062f.  \u0645\u0637\u0627\u0628\u0642 \u0628\u0627 <a rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/arxiv.org\/ftp\/arxiv\/papers\/1210\/1210.5873.pdf\" class=\"broken_link\">\u06cc\u06a9 \u0645\u0637\u0627\u0644\u0639\u0647 \u0645\u0648\u0631\u062f\u06cc<\/a> \u0627\u062c\u0631\u0627 \u0634\u062f\u0647 \u062a\u0648\u0633\u0637 Ayodeji \u0648 Evgeny \u0627\u0632 \u062f\u0627\u0646\u0634\u06af\u0627\u0647 \u0644\u0633\u062a\u0631 \u0648 \u062f\u0627\u0646\u0634\u06af\u0627\u0647 \u0641\u062f\u0631\u0627\u0644 \u0633\u06cc\u0628\u0631\u06cc:<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u0628\u0627 \u0645\u0642\u0627\u06cc\u0633\u0647 \u0646\u0633\u0628\u062a \u0646\u0642\u0634\u0647 \u0646\u0647\u0627\u06cc\u06cc SOM \u0627\u0632 <strong>RI (\u0631\u0627\u0647\u200c\u0627\u0646\u062f\u0627\u0632\u06cc \u062a\u0635\u0627\u062f\u0641\u06cc)<\/strong> \u06a9\u0647 \u0639\u0645\u0644\u06a9\u0631\u062f \u0628\u0647\u062a\u0631\u06cc \u062f\u0627\u0634\u062a <strong>PCI (Principal Component Initialization)<\/strong> \u062a\u062d\u062a \u0634\u0631\u0627\u06cc\u0637 \u0645\u0634\u0627\u0628\u0647\u060c \u0645\u0634\u0627\u0647\u062f\u0647 \u0634\u062f \u06a9\u0647 RI \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0647 \u062f\u0627\u062f\u0647\u200c\u0647\u0627\u06cc \u063a\u06cc\u0631\u062e\u0637\u06cc \u06a9\u0627\u0645\u0644\u0627\u064b \u062e\u0648\u0628 \u0639\u0645\u0644 \u0645\u06cc\u200c\u06a9\u0646\u062f.<\/p>\n<p>\u0628\u0627 \u0627\u06cc\u0646 \u062d\u0627\u0644\u060c \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0647 \u062f\u0627\u062f\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u0634\u0628\u0647 \u062e\u0637\u06cc\u060c \u0646\u062a\u06cc\u062c\u0647 \u063a\u06cc\u0631\u0642\u0627\u0628\u0644 \u0642\u0637\u0639\u06cc\u062a \u0627\u0633\u062a.  \u0628\u0647 \u0637\u0648\u0631 \u06a9\u0644\u06cc\u060c \u0645\u06cc\u200c\u062a\u0648\u0627\u0646 \u0646\u062a\u06cc\u062c\u0647 \u06af\u0631\u0641\u062a \u06a9\u0647 \u0641\u0631\u0636\u06cc\u0647 \u0645\u0632\u0627\u06cc\u0627\u06cc PCI \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0647 \u062f\u0627\u062f\u0647\u200c\u0647\u0627\u06cc \u0627\u0633\u0627\u0633\u0627\u064b \u063a\u06cc\u0631\u062e\u0637\u06cc \u0627\u0634\u062a\u0628\u0627\u0647 \u0627\u0633\u062a.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0645\u0642\u062f\u0627\u0631\u062f\u0647\u06cc \u0627\u0648\u0644\u06cc\u0647 \u062a\u0635\u0627\u062f\u0641\u06cc \u0628\u0647\u062a\u0631 \u0627\u0632 \u0645\u0642\u062f\u0627\u0631\u062f\u0647\u06cc \u0627\u0648\u0644\u06cc\u0647 \u063a\u06cc\u0631 \u062a\u0635\u0627\u062f\u0641\u06cc \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0647 \u062f\u0627\u062f\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u063a\u06cc\u0631\u062e\u0637\u06cc \u0627\u0633\u062a.  \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0647 \u062f\u0627\u062f\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u0634\u0628\u0647 \u062e\u0637\u06cc\u060c \u06a9\u0627\u0645\u0644\u0627\u064b \u0645\u0634\u062e\u0635 \u0646\u06cc\u0633\u062a \u06a9\u0647 \u06a9\u062f\u0627\u0645 \u0631\u0648\u06cc\u06a9\u0631\u062f \u0628\u0647 \u0637\u0648\u0631 \u0645\u062f\u0627\u0648\u0645 \u0628\u0631\u0646\u062f\u0647 \u0627\u0633\u062a.  \u0628\u0627 \u062a\u0648\u062c\u0647 \u0628\u0647 \u0627\u06cc\u0646 \u0646\u062a\u0627\u06cc\u062c &#8211; \u0645\u0627 \u0628\u0647 \u0622\u0646 \u067e\u0627\u06cc\u0628\u0646\u062f \u062e\u0648\u0627\u0647\u06cc\u0645 \u0628\u0648\u062f <strong>\u0645\u0642\u062f\u0627\u0631\u062f\u0647\u06cc \u0627\u0648\u0644\u06cc\u0647 \u062a\u0635\u0627\u062f\u0641\u06cc<\/strong>.<\/p>\n<h3 id=\"findingthebestmatchingunitbmu\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%db%8c%d8%a7%d9%81%d8%aa%d9%86_%d8%a8%d9%87%d8%aa%d8%b1%db%8c%d9%86_%d9%88%d8%a7%d8%ad%d8%af_%d8%aa%d8%b7%d8%a8%db%8c%d9%82_bmu\"><\/span>\u06cc\u0627\u0641\u062a\u0646 \u0628\u0647\u062a\u0631\u06cc\u0646 \u0648\u0627\u062d\u062f \u062a\u0637\u0628\u06cc\u0642 (BMU)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0647\u0645\u0627\u0646\u0637\u0648\u0631 \u06a9\u0647 \u0642\u0628\u0644\u0627 \u0630\u06a9\u0631 \u0634\u062f\u060c \u0628\u0647\u062a\u0631\u06cc\u0646 \u0648\u0627\u062d\u062f \u062a\u0637\u0628\u06cc\u0642\u060c \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0634\u0628\u06a9\u0647 SOM \u0627\u0633\u062a \u06a9\u0647 \u0646\u0632\u062f\u06cc\u06a9\u062a\u0631\u06cc\u0646 \u0628\u0647 \u0645\u062b\u0627\u0644 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \\(x\\) \u0627\u0633\u062a.  \u06cc\u06a9\u06cc \u0627\u0632 \u0631\u0648\u0634 \u0647\u0627\u06cc \u06cc\u0627\u0641\u062a\u0646 \u0627\u06cc\u0646 \u0648\u0627\u062d\u062f\u060c \u0645\u062d\u0627\u0633\u0628\u0647 \u0622\u0646 \u0627\u0633\u062a <strong>\u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0627\u0642\u0644\u06cc\u062f\u0633\u06cc<\/strong> \u0627\u0632 \\(x\\) \u0627\u0632 \u0648\u0632\u0646 \u0647\u0631 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0634\u0628\u06a9\u0647.<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u0633\u0644\u0648\u0644 \u0628\u0627 \u062d\u062f\u0627\u0642\u0644 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0631\u0627 \u0645\u06cc \u062a\u0648\u0627\u0646 \u0628\u0647 \u0639\u0646\u0648\u0627\u0646 BMU \u0627\u0646\u062a\u062e\u0627\u0628 \u06a9\u0631\u062f.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0646\u06a9\u062a\u0647 \u0645\u0647\u0645\u06cc \u06a9\u0647 \u0628\u0627\u06cc\u062f \u0628\u0647 \u0622\u0646 \u062a\u0648\u062c\u0647 \u062f\u0627\u0634\u062a \u0627\u06cc\u0646 \u0627\u0633\u062a \u06a9\u0647 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0627\u0642\u0644\u06cc\u062f\u0633\u06cc \u062a\u0646\u0647\u0627 \u0631\u0648\u0634 \u0645\u0645\u06a9\u0646 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0627\u0646\u062a\u062e\u0627\u0628 BMU \u0646\u06cc\u0633\u062a.  \u06cc\u06a9 \u0627\u0646\u062f\u0627\u0632\u0647\u200c\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u062c\u0627\u06cc\u06af\u0632\u06cc\u0646 \u06cc\u0627 \u06cc\u06a9 \u0645\u062a\u0631\u06cc\u06a9 \u0634\u0628\u0627\u0647\u062a \u0646\u06cc\u0632 \u0645\u06cc\u200c\u062a\u0648\u0627\u0646\u062f \u0628\u0631\u0627\u06cc \u062a\u0639\u06cc\u06cc\u0646 BMU \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u0634\u0648\u062f\u060c \u0648 \u0627\u0646\u062a\u062e\u0627\u0628 \u0622\u0646 \u0639\u0645\u062f\u062a\u0627\u064b \u0628\u0633\u062a\u06af\u06cc \u062f\u0627\u0631\u062f \u0631\u0648\u06cc \u062f\u0627\u062f\u0647 \u0647\u0627 \u0648 \u0645\u062f\u0644\u06cc \u06a9\u0647 \u0628\u0647 \u0637\u0648\u0631 \u062e\u0627\u0635 \u0645\u06cc \u0633\u0627\u0632\u06cc\u062f.<\/p>\n<h3 id=\"updatingtheweightvectorofbmuandneighboringcells\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%d8%a8%d9%87_%d8%b1%d9%88%d8%b2_%d8%b1%d8%b3%d8%a7%d9%86%db%8c_%d8%a8%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b1_%d9%88%d8%b2%d9%86_bmu_%d9%88_%d8%b3%d9%84%d9%88%d9%84_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d9%87%d9%85%d8%b3%d8%a7%db%8c%d9%87\"><\/span>\u0628\u0647 \u0631\u0648\u0632 \u0631\u0633\u0627\u0646\u06cc \u0628\u0631\u062f\u0627\u0631 \u0648\u0632\u0646 BMU \u0648 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0647\u0627\u06cc \u0647\u0645\u0633\u0627\u06cc\u0647<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u06cc\u06a9 \u0645\u062b\u0627\u0644 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \\(x\\) \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0647\u0627\u06cc \u0645\u062e\u062a\u0644\u0641 \u0634\u0628\u06a9\u0647 SOM \u0631\u0627 \u0628\u0627 \u06a9\u0634\u06cc\u062f\u0646 \u0648\u0632\u0646\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u0627\u06cc\u0646 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0647\u0627 \u0628\u0647 \u0633\u0645\u062a \u0622\u0646 \u062a\u062d\u062a \u062a\u0627\u062b\u06cc\u0631 \u0642\u0631\u0627\u0631 \u0645\u06cc \u062f\u0647\u062f.  \u062d\u062f\u0627\u06a9\u062b\u0631 \u062a\u063a\u06cc\u06cc\u0631 \u062f\u0631 BMU \u0631\u062e \u0645\u06cc \u062f\u0647\u062f \u0648 \u0628\u0627 \u062f\u0648\u0631 \u0634\u062f\u0646 \u0627\u0632 BMU \u062f\u0631 \u0634\u0628\u06a9\u0647 SOM\u060c \u062a\u0623\u062b\u06cc\u0631 \\(x\\) \u06a9\u0627\u0647\u0634 \u0645\u06cc \u06cc\u0627\u0628\u062f.  \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0633\u0644\u0648\u0644\u06cc \u0628\u0627 \u0645\u062e\u062a\u0635\u0627\u062a \\((i,j)\\)\u060c \u0648\u0632\u0646 \u0622\u0646 \\(w_{ij}\\) \u062f\u0631 \u062f\u0648\u0631\u0647 \\(t+1\\) \u0628\u0647\u200c\u0635\u0648\u0631\u062a \u0632\u06cc\u0631 \u0628\u0647\u200c\u0631\u0648\u0632\u0631\u0633\u0627\u0646\u06cc \u0645\u06cc\u200c\u0634\u0648\u062f:<\/p>\n<p>$$<br \/>w_{ij}^{(t+1)} \\lefttarrow w_{ij}^{<\/p>\n<p>\u062c\u0627\u06cc\u06cc \u06a9\u0647 \\(\\Delta w_{ij}^{<\/p>\n<p>$$<br \/>\\Delta w_{ij}^{<\/p>\n<p>\u0628\u0631\u0627\u06cc \u0627\u06cc\u0646 \u0639\u0628\u0627\u0631\u062a:<\/p>\n<ul>\n<li>\\(t\\) \u0639\u062f\u062f \u062f\u0648\u0631\u0647 \u0627\u0633\u062a<\/li>\n<li>\\((g,h)\\) \u0645\u062e\u062a\u0635\u0627\u062a BMU \u0647\u0633\u062a\u0646\u062f<\/li>\n<li>\\(\\eta\\) \u0646\u0631\u062e \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0627\u0633\u062a<\/li>\n<li>\\(\\sigma_t\\) \u0634\u0639\u0627\u0639 \u0627\u0633\u062a<\/li>\n<li>\\(f_{ij}(g,h,\\sigma_t)\\) \u062a\u0627\u0628\u0639 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0647\u0645\u0633\u0627\u06cc\u06af\u06cc \u0627\u0633\u062a<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u062f\u0631 \u0628\u062e\u0634 \u0647\u0627\u06cc \u0628\u0639\u062f\u06cc\u060c \u062c\u0632\u0626\u06cc\u0627\u062a \u0627\u06cc\u0646 \u0639\u0628\u0627\u0631\u062a \u062a\u0645\u0631\u06cc\u0646\u06cc \u0628\u0627 \u0648\u0632\u0646\u0647 \u0631\u0627 \u0627\u0631\u0627\u0626\u0647 \u062e\u0648\u0627\u0647\u06cc\u0645 \u06a9\u0631\u062f.<\/p>\n<h3 id=\"thelearningrate\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%d9%85%db%8c%d8%b2%d8%a7%d9%86_%db%8c%d8%a7%d8%af%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c\"><\/span>\u0645\u06cc\u0632\u0627\u0646 \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0646\u0631\u062e \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \\(\\eta\\) \u06cc\u06a9 \u062b\u0627\u0628\u062a \u062f\u0631 \u0645\u062d\u062f\u0648\u062f\u0647 (0,1) \u0627\u0633\u062a \u0648 \u0627\u0646\u062f\u0627\u0632\u0647 \u06af\u0627\u0645 \u0628\u0631\u062f\u0627\u0631 \u0648\u0632\u0646 \u0631\u0627 \u0628\u0647 \u0633\u0645\u062a \u0645\u062b\u0627\u0644 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \u0648\u0631\u0648\u062f\u06cc \u062a\u0639\u06cc\u06cc\u0646 \u0645\u06cc \u06a9\u0646\u062f.  \u0628\u0631\u0627\u06cc \\(\\eta=0\\)\u060c \u062a\u063a\u06cc\u06cc\u0631\u06cc \u062f\u0631 \u0648\u0632\u0646 \u0648\u062c\u0648\u062f \u0646\u062f\u0627\u0631\u062f \u0648 \u0648\u0642\u062a\u06cc \\(\\eta=1\\) \u0628\u0631\u062f\u0627\u0631 \u0648\u0632\u0646 \\(w_{ij}\\) \u0645\u0642\u062f\u0627\u0631 \\(x\\) \u0631\u0627 \u0645\u06cc \u06af\u06cc\u0631\u062f.<\/p>\n<p>\\(\\eta\\) \u062f\u0631 \u0627\u0628\u062a\u062f\u0627 \u0628\u0627\u0644\u0627 \u0646\u06af\u0647 \u062f\u0627\u0634\u062a\u0647 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f \u0648 \u0628\u0627 \u0627\u062f\u0627\u0645\u0647 \u062f\u0648\u0631\u0647 \u0647\u0627 \u062a\u062d\u0644\u06cc\u0644 \u0645\u06cc \u0631\u0648\u062f.  \u06cc\u06a9 \u0627\u0633\u062a\u0631\u0627\u062a\u0698\u06cc \u0628\u0631\u0627\u06cc \u06a9\u0627\u0647\u0634 \u0646\u0631\u062e \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u062f\u0631 \u0645\u0631\u062d\u0644\u0647 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u0627\u0632 \u0641\u0631\u0648\u067e\u0627\u0634\u06cc \u0646\u0645\u0627\u06cc\u06cc \u0627\u0633\u062a:<\/p>\n<p>$$<br \/>\\eta^{<\/p>\n<p>\u062c\u0627\u06cc\u06cc \u06a9\u0647 \\(\\lambda<0\\) \u0646\u0631\u062e \u0641\u0631\u0648\u067e\u0627\u0634\u06cc \u0627\u0633\u062a.<\/p>\n<p>\u0628\u0631\u0627\u06cc \u062f\u0631\u06a9 \u0627\u06cc\u0646\u06a9\u0647 \u0686\u06af\u0648\u0646\u0647 \u0646\u0631\u062e \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0628\u0627 \u0646\u0631\u062e \u0641\u0631\u0648\u067e\u0627\u0634\u06cc \u062a\u063a\u06cc\u06cc\u0631 \u0645\u06cc\u200c\u06a9\u0646\u062f\u060c \u0628\u06cc\u0627\u06cc\u06cc\u062f \u0646\u0631\u062e \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0631\u0627 \u0628\u0631 \u0627\u0633\u0627\u0633 \u062f\u0648\u0631\u0647\u200c\u0647\u0627\u06cc \u0645\u062e\u062a\u0644\u0641 \u0632\u0645\u0627\u0646\u06cc \u06a9\u0647 \u0646\u0631\u062e \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0627\u0648\u0644\u06cc\u0647 \u0631\u0648\u06cc \u06cc\u06a9 \u062a\u0646\u0638\u06cc\u0645 \u0645\u06cc\u200c\u0634\u0648\u062f \u062a\u0631\u0633\u06cc\u0645 \u06a9\u0646\u06cc\u0645:<\/p>\n<pre><code class=\"hljs\">epochs = np.arange(<span class=\"hljs-number\">0<\/span>, <span class=\"hljs-number\">50<\/span>)\nlr_decay = (<span class=\"hljs-number\">0.001<\/span>, <span class=\"hljs-number\">0.1<\/span>, <span class=\"hljs-number\">0.5<\/span>, <span class=\"hljs-number\">0.99<\/span>)\nfig,ax = plt.subplots(nrows=<span class=\"hljs-number\">1<\/span>, ncols=<span class=\"hljs-number\">4<\/span>, figsize=(<span class=\"hljs-number\">15<\/span>,<span class=\"hljs-number\">4<\/span>))\nplt_ind = np.arange(<span class=\"hljs-number\">4<\/span>) + <span class=\"hljs-number\">141<\/span>\n<span class=\"hljs-keyword\">for<\/span> decay, ind <span class=\"hljs-keyword\">in<\/span> <span class=\"hljs-built_in\">zip<\/span>(lr_decay, plt_ind):\n    plt.subplot(ind)\n    learn_rate = np.exp(-epochs * decay)\n    plt.plot(epochs, learn_rate, c=<span class=\"hljs-string\">'cyan'<\/span>)\n    plt.title(<span class=\"hljs-string\">'decay rate: '<\/span> + <span class=\"hljs-built_in\">str<\/span>(decay))\n    plt.xlabel(<span class=\"hljs-string\">'epochs $t$'<\/span>)\n    plt.ylabel(<span class=\"hljs-string\">'$\\eta^\nfig.subplots_adjust(hspace=<span class=\"hljs-number\">0.5<\/span>, wspace=<span class=\"hljs-number\">0.3<\/span>)\nplt.show()\n<\/code><\/pre>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rasanegar.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/self-organizing-maps-theory-and-implementation-in-python-with-numpy-1.png\" alt=\"\u0646\u0631\u062e \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0646\u0642\u0634\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u062e\u0648\u062f \u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc\" title=\"\"><\/p>\n<h3 id=\"theneighborhooddistancefunction\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%d8%aa%d8%a7%d8%a8%d8%b9_%d9%81%d8%a7%d8%b5%d9%84%d9%87_%d9%85%d8%ad%d9%84%d9%87\"><\/span>\u062a\u0627\u0628\u0639 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0645\u062d\u0644\u0647<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u062a\u0627\u0628\u0639 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0647\u0645\u0633\u0627\u06cc\u06af\u06cc \u062a\u0648\u0633\u0637:<\/p>\n<p>$$<br \/>f_{ij}(g,h,\\sigma_t) = e^\\frac{-d((i,j),(g,h))^2}{2\\sigma_t^2}<br \/>$$<\/p>\n<p>\u06a9\u0647 \u062f\u0631 \u0622\u0646 \\(d((i,j),(g,h))\\) \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0645\u062e\u062a\u0635\u0627\u062a \\((i,j)\\) \u06cc\u06a9 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0627\u0632 \u0645\u062e\u062a\u0635\u0627\u062a BMU \\((g,h)\\) \u0627\u0633\u062a. \u0648 \\(\\sigma_t\\) \u0634\u0639\u0627\u0639 \u062f\u0631 \u062f\u0648\u0631\u0647 \\(t\\) \u0627\u0633\u062a.  \u0645\u0639\u0645\u0648\u0644\u0627\u064b \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0627\u0642\u0644\u06cc\u062f\u0633\u06cc \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0645\u062d\u0627\u0633\u0628\u0647 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f\u060c \u0628\u0627 \u0627\u06cc\u0646 \u062d\u0627\u0644\u060c \u0647\u0631 \u0645\u062a\u0631\u06cc\u06a9 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u06cc\u0627 \u062a\u0634\u0627\u0628\u0647 \u062f\u06cc\u06af\u0631\u06cc \u0631\u0627 \u0645\u06cc \u062a\u0648\u0627\u0646 \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u06a9\u0631\u062f.<\/p>\n<p>\u0627\u0632 \u0622\u0646\u062c\u0627\u06cc\u06cc \u06a9\u0647 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 BMU \u0628\u0627 \u062e\u0648\u062f\u0634 \u0635\u0641\u0631 \u0627\u0633\u062a\u060c \u062a\u063a\u06cc\u06cc\u0631 \u0648\u0632\u0646 BMU \u0628\u0647 \u0632\u06cc\u0631 \u06a9\u0627\u0647\u0634 \u0645\u06cc \u06cc\u0627\u0628\u062f:<\/p>\n<p>$$<br \/>\\Delta w_{gh} = \\eta (x-w_{gh})<br \/>$$<\/p>\n<p>\u0628\u0631\u0627\u06cc \u06cc\u06a9 \u0648\u0627\u062d\u062f \\((i,j)\\) \u06a9\u0647 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0632\u06cc\u0627\u062f\u06cc \u0627\u0632 BMU \u062f\u0627\u0631\u062f\u060c \u062a\u0627\u0628\u0639 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0647\u0645\u0633\u0627\u06cc\u06af\u06cc \u0628\u0647 \u0645\u0642\u062f\u0627\u0631 \u0646\u0632\u062f\u06cc\u06a9 \u0628\u0647 \u0635\u0641\u0631 \u06a9\u0627\u0647\u0634 \u0645\u06cc\u200c\u06cc\u0627\u0628\u062f \u06a9\u0647 \u0645\u0646\u062c\u0631 \u0628\u0647 \u0628\u0632\u0631\u06af\u06cc \u0628\u0633\u06cc\u0627\u0631 \u06a9\u0648\u0686\u06a9 \\(\\Delta w_{ij}\\) \u0645\u06cc\u200c\u0634\u0648\u062f.  \u0628\u0646\u0627\u0628\u0631\u0627\u06cc\u0646\u060c \u0686\u0646\u06cc\u0646 \u0648\u0627\u062d\u062f\u0647\u0627\u06cc\u06cc \u062a\u062d\u062a \u062a\u0623\u062b\u06cc\u0631 \u0645\u062b\u0627\u0644 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \\(x\\) \u0642\u0631\u0627\u0631 \u0646\u062f\u0627\u0631\u0646\u062f.  \u0628\u0646\u0627\u0628\u0631\u0627\u06cc\u0646\u060c \u06cc\u06a9 \u0645\u062b\u0627\u0644 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc\u060c \u062a\u0646\u0647\u0627 \u0628\u0631 BMU \u0648 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0647\u0627\u06cc \u0646\u0632\u062f\u06cc\u06a9 \u0628\u0647 BMU \u062a\u0627\u062b\u06cc\u0631 \u0645\u06cc \u06af\u0630\u0627\u0631\u062f.  \u0647\u0645\u0627\u0646\u0637\u0648\u0631 \u06a9\u0647 \u0627\u0632 BMU \u062f\u0648\u0631 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u06cc\u0645\u060c \u062a\u063a\u06cc\u06cc\u0631 \u0648\u0632\u0646 \u06a9\u0645\u062a\u0631 \u0648 \u06a9\u0645\u062a\u0631 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f \u062a\u0627 \u0632\u0645\u0627\u0646\u06cc \u06a9\u0647 \u0646\u0627\u0686\u06cc\u0632 \u0628\u0627\u0634\u062f.<\/p>\n<p>\u0634\u0639\u0627\u0639 \u0646\u0627\u062d\u06cc\u0647 \u0646\u0641\u0648\u0630 \u06cc\u06a9 \u0645\u062b\u0627\u0644 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \\(x\\) \u0631\u0627 \u062a\u0639\u06cc\u06cc\u0646 \u0645\u06cc \u06a9\u0646\u062f.  \u06cc\u06a9 \u0645\u0642\u062f\u0627\u0631 \u0634\u0639\u0627\u0639 \u0628\u0627\u0644\u0627 \u0628\u0631 \u062a\u0639\u062f\u0627\u062f \u0628\u06cc\u0634\u062a\u0631\u06cc \u0627\u0632 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0647\u0627 \u062a\u0623\u062b\u06cc\u0631 \u0645\u06cc \u06af\u0630\u0627\u0631\u062f \u0648 \u0634\u0639\u0627\u0639 \u06a9\u0648\u0686\u06a9\u062a\u0631 \u0641\u0642\u0637 \u0628\u0631 BMU \u062a\u0623\u062b\u06cc\u0631 \u0645\u06cc \u06af\u0630\u0627\u0631\u062f.  \u06cc\u06a9 \u0627\u0633\u062a\u0631\u0627\u062a\u0698\u06cc \u0631\u0627\u06cc\u062c \u0627\u06cc\u0646 \u0627\u0633\u062a \u06a9\u0647 \u0628\u0627 \u06cc\u06a9 \u0634\u0639\u0627\u0639 \u0628\u0632\u0631\u06af \u0634\u0631\u0648\u0639 \u06a9\u0646\u06cc\u062f \u0648 \u062f\u0631 \u0637\u0648\u0644 \u062f\u0648\u0631\u0647 \u0647\u0627 \u0622\u0646 \u0631\u0627 \u06a9\u0627\u0647\u0634 \u062f\u0647\u06cc\u062f\u060c \u0628\u0647 \u0639\u0646\u0648\u0627\u0646 \u0645\u062b\u0627\u0644:<\/p>\n<p>$$<br \/>\\sigma_t = \\sigma_0 e^{-t*\\beta}<br \/>$$<\/p>\n<p>\u062f\u0631 \u0627\u06cc\u0646\u062c\u0627 \\(\\beta<0\\) \u0645\u06cc\u0632\u0627\u0646 \u0641\u0631\u0648\u067e\u0627\u0634\u06cc \u0627\u0633\u062a.  \u0646\u0631\u062e \u067e\u0648\u0633\u06cc\u062f\u06af\u06cc \u0645\u0631\u0628\u0648\u0637 \u0628\u0647 \u0634\u0639\u0627\u0639 \u0646\u06cc\u0632 \u0647\u0645\u06cc\u0646 \u0627\u062b\u0631 \u0631\u0627 \u062f\u0627\u0631\u062f \u0631\u0648\u06cc \u0634\u0639\u0627\u0639 \u0628\u0647 \u0639\u0646\u0648\u0627\u0646 \u0646\u0631\u062e \u0641\u0631\u0648\u067e\u0627\u0634\u06cc \u0645\u0631\u0628\u0648\u0637 \u0628\u0647 \u0646\u0631\u062e \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0627\u0633\u062a.  \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0628\u0647 \u062f\u0633\u062a \u0622\u0648\u0631\u062f\u0646 \u0628\u06cc\u0646\u0634\u06cc \u0639\u0645\u06cc\u0642 \u062a\u0631 \u0627\u0632 \u0631\u0641\u062a\u0627\u0631 \u062a\u0627\u0628\u0639 \u0647\u0645\u0633\u0627\u06cc\u06af\u06cc\u060c \u0627\u062c\u0627\u0632\u0647 \u062f\u0647\u06cc\u062f \u0622\u0646 \u0631\u0627 \u062f\u0631 \u0628\u0631\u0627\u0628\u0631 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0645\u0642\u0627\u062f\u06cc\u0631 \u0645\u062e\u062a\u0644\u0641 \u0634\u0639\u0627\u0639 \u0631\u0633\u0645 \u06a9\u0646\u06cc\u0645.  \u0646\u06a9\u062a\u0647 \u0627\u06cc \u06a9\u0647 \u062f\u0631 \u0627\u06cc\u0646 \u0646\u0645\u0648\u062f\u0627\u0631\u0647\u0627 \u0628\u0627\u06cc\u062f \u0628\u0647 \u0622\u0646 \u062a\u0648\u062c\u0647 \u06a9\u0631\u062f \u0627\u06cc\u0646 \u0627\u0633\u062a \u06a9\u0647 \u062a\u0627\u0628\u0639 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0628\u0647 \u0645\u0642\u062f\u0627\u0631 \u0646\u0632\u062f\u06cc\u06a9 \u0628\u0647 \u0635\u0641\u0631 \u0646\u0632\u062f\u06cc\u06a9 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f \u0632\u06cc\u0631\u0627 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0627\u0632 10 \u0628\u0631\u0627\u06cc \\(\\sigma^2 \\leq 10\\) \u0628\u06cc\u0634\u062a\u0631 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f.<\/p>\n<p>\u0645\u0627 \u0628\u0639\u062f\u0627\u064b \u0627\u0632 \u0627\u06cc\u0646 \u0648\u0627\u0642\u0639\u06cc\u062a \u0628\u0631\u0627\u06cc \u06a9\u0627\u0631\u0622\u0645\u062f\u062a\u0631 \u06a9\u0631\u062f\u0646 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 \u062f\u0631 \u0628\u062e\u0634 \u067e\u06cc\u0627\u062f\u0647 \u0633\u0627\u0632\u06cc \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u062e\u0648\u0627\u0647\u06cc\u0645 \u06a9\u0631\u062f:<\/p>\n<pre><code class=\"hljs\">distance = np.arange(<span class=\"hljs-number\">0<\/span>, <span class=\"hljs-number\">30<\/span>)\nsigma_sq = (<span class=\"hljs-number\">0.1<\/span>, <span class=\"hljs-number\">1<\/span>, <span class=\"hljs-number\">10<\/span>, <span class=\"hljs-number\">100<\/span>)\nfig,ax = plt.subplots(nrows=<span class=\"hljs-number\">1<\/span>, ncols=<span class=\"hljs-number\">4<\/span>, figsize=(<span class=\"hljs-number\">15<\/span>,<span class=\"hljs-number\">4<\/span>))\nplt_ind = np.arange(<span class=\"hljs-number\">4<\/span>) + <span class=\"hljs-number\">141<\/span>\n<span class=\"hljs-keyword\">for<\/span> s, ind <span class=\"hljs-keyword\">in<\/span> <span class=\"hljs-built_in\">zip<\/span>(sigma_sq, plt_ind):\n    plt.subplot(ind)\n    f = np.exp(-distance ** <span class=\"hljs-number\">2<\/span> \/ <span class=\"hljs-number\">2<\/span> \/ s)\n    plt.plot(distance, f, c=<span class=\"hljs-string\">'cyan'<\/span>)\n    plt.title(<span class=\"hljs-string\">'$\\sigma^2$ = '<\/span> + <span class=\"hljs-built_in\">str<\/span>(s))\n    plt.xlabel(<span class=\"hljs-string\">'Distance'<\/span>)\n    plt.ylabel(<span class=\"hljs-string\">'Neighborhood function $f$'<\/span>)\nfig.subplots_adjust(hspace=<span class=\"hljs-number\">0.5<\/span>, wspace=<span class=\"hljs-number\">0.3<\/span>)\nplt.show()\n<\/code><\/pre>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rasanegar.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/self-organizing-maps-theory-and-implementation-in-python-with-numpy-2.png\" alt=\"\u0646\u0631\u062e \u067e\u0648\u0633\u06cc\u062f\u06af\u06cc \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0646\u0642\u0634\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc\" title=\"\"><\/p>\n<h2 id=\"implementingaselforganizingmapinpythonusingnumpy\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%d9%be%db%8c%d8%a7%d8%af%d9%87_%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c_%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87_%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c_%d8%af%d8%b1_%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%aa%d9%88%d9%86_%d8%a8%d8%a7_%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d9%81%d8%a7%d8%af%d9%87_%d8%a7%d8%b2_numpy\"><\/span>\u067e\u06cc\u0627\u062f\u0647 \u0633\u0627\u0632\u06cc \u0646\u0642\u0634\u0647 \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc \u062f\u0631 \u067e\u0627\u06cc\u062a\u0648\u0646 \u0628\u0627 \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u0627\u0632 NumPy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>\u0627\u0632 \u0622\u0646\u062c\u0627\u06cc\u06cc \u06a9\u0647 \u0647\u06cc\u0686 \u0631\u0648\u0627\u0644 \u062f\u0627\u062e\u0644\u06cc \u0628\u0631\u0627\u06cc \u06cc\u06a9 SOM \u062f\u0631 \u06a9\u062a\u0627\u0628\u062e\u0627\u0646\u0647 \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0645\u0627\u0634\u06cc\u0646 \u0627\u0633\u062a\u0627\u0646\u062f\u0627\u0631\u062f \u0628\u0627\u0644\u0641\u0639\u0644 \u0648\u062c\u0648\u062f \u0646\u062f\u0627\u0631\u062f\u060c <strong><em>Scikit-Learn<\/em><\/strong>\u060c \u067e\u06cc\u0627\u062f\u0647 \u0633\u0627\u0632\u06cc \u0633\u0631\u06cc\u0639 \u0631\u0627 \u0628\u0647 \u0635\u0648\u0631\u062a \u062f\u0633\u062a\u06cc \u0648 \u0628\u0627 \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u0627\u0632 \u0622\u0646 \u0627\u0646\u062c\u0627\u0645 \u062e\u0648\u0627\u0647\u06cc\u0645 \u062f\u0627\u062f <strong><em>NumPy<\/em><\/strong>.  \u0645\u062f\u0644 \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0645\u0627\u0634\u06cc\u0646\u06cc \u0628\u062f\u0648\u0646 \u0646\u0638\u0627\u0631\u062a \u0628\u0633\u06cc\u0627\u0631 \u0633\u0627\u062f\u0647 \u0648 \u0622\u0633\u0627\u0646 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u067e\u06cc\u0627\u062f\u0647 \u0633\u0627\u0632\u06cc \u0627\u0633\u062a.<\/p>\n<p>\u0645\u0627 SOM \u0631\u0627 \u0628\u0647 \u0635\u0648\u0631\u062a \u062f\u0648 \u0628\u0639\u062f\u06cc \u067e\u06cc\u0627\u062f\u0647 \u0633\u0627\u0632\u06cc \u0645\u06cc \u06a9\u0646\u06cc\u0645 <code>mxn<\/code> \u0634\u0628\u06a9\u0647\u060c \u0627\u0632 \u0627\u06cc\u0646 \u0631\u0648 \u0628\u0647 \u06cc\u06a9 3 \u0628\u0639\u062f\u06cc \u0646\u06cc\u0627\u0632 \u062f\u0627\u0631\u062f <code>NumPy<\/code> \u0622\u0631\u0627\u06cc\u0647.  \u0628\u0639\u062f \u0633\u0648\u0645 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0630\u062e\u06cc\u0631\u0647 \u0648\u0632\u0646 \u0647\u0627 \u062f\u0631 \u0647\u0631 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0645\u0648\u0631\u062f \u0646\u06cc\u0627\u0632 \u0627\u0633\u062a:<\/p>\n<pre><code class=\"hljs\">\n<span class=\"hljs-function\"><span class=\"hljs-keyword\">def<\/span> <span class=\"hljs-title\">find_BMU<\/span>(<span class=\"hljs-params\">SOM,x<\/span>):<\/span>\n    distSq = (np.square(SOM - x)).<span class=\"hljs-built_in\">sum<\/span>(axis=<span class=\"hljs-number\">2<\/span>)\n    <span class=\"hljs-keyword\">return<\/span> np.unravel_index(np.argmin(distSq, axis=<span class=\"hljs-literal\">None<\/span>), distSq.shape)\n    \n\n\n<span class=\"hljs-function\"><span class=\"hljs-keyword\">def<\/span> <span class=\"hljs-title\">update_weights<\/span>(<span class=\"hljs-params\">SOM, train_ex, learn_rate, radius_sq, \n                   BMU_coord, step=<span class=\"hljs-number\">3<\/span><\/span>):<\/span>\n    g, h = BMU_coord\n    \n    <span class=\"hljs-keyword\">if<\/span> radius_sq &lt; <span class=\"hljs-number\">1e-3<\/span>:\n        SOM(g,h,:) += learn_rate * (train_ex - SOM(g,h,:))\n        <span class=\"hljs-keyword\">return<\/span> SOM\n    \n    <span class=\"hljs-keyword\">for<\/span> i <span class=\"hljs-keyword\">in<\/span> <span class=\"hljs-built_in\">range<\/span>(<span class=\"hljs-built_in\">max<\/span>(<span class=\"hljs-number\">0<\/span>, g-step), <span class=\"hljs-built_in\">min<\/span>(SOM.shape(<span class=\"hljs-number\">0<\/span>), g+step)):\n        <span class=\"hljs-keyword\">for<\/span> j <span class=\"hljs-keyword\">in<\/span> <span class=\"hljs-built_in\">range<\/span>(<span class=\"hljs-built_in\">max<\/span>(<span class=\"hljs-number\">0<\/span>, h-step), <span class=\"hljs-built_in\">min<\/span>(SOM.shape(<span class=\"hljs-number\">1<\/span>), h+step)):\n            dist_sq = np.square(i - g) + np.square(j - h)\n            dist_func = np.exp(-dist_sq \/ <span class=\"hljs-number\">2<\/span> \/ radius_sq)\n            SOM(i,j,:) += learn_rate * dist_func * (train_ex - SOM(i,j,:))   \n    <span class=\"hljs-keyword\">return<\/span> SOM    \n\n\n\n<span class=\"hljs-function\"><span class=\"hljs-keyword\">def<\/span> <span class=\"hljs-title\">train_SOM<\/span>(<span class=\"hljs-params\">SOM, train_data, learn_rate = <span class=\"hljs-number\">.1<\/span>, radius_sq = <span class=\"hljs-number\">1<\/span>, \n             lr_decay = <span class=\"hljs-number\">.1<\/span>, radius_decay = <span class=\"hljs-number\">.1<\/span>, epochs = <span class=\"hljs-number\">10<\/span><\/span>):<\/span>    \n    learn_rate_0 = learn_rate\n    radius_0 = radius_sq\n    <span class=\"hljs-keyword\">for<\/span> epoch <span class=\"hljs-keyword\">in<\/span> np.arange(<span class=\"hljs-number\">0<\/span>, epochs):\n        rand.shuffle(train_data)      \n        <span class=\"hljs-keyword\">for<\/span> train_ex <span class=\"hljs-keyword\">in<\/span> train_data:\n            g, h = find_BMU(SOM, train_ex)\n            SOM = update_weights(SOM, train_ex, \n                                 learn_rate, radius_sq, (g,h))\n        \n        learn_rate = learn_rate_0 * np.exp(-epoch * lr_decay)\n        radius_sq = radius_0 * np.exp(-epoch * radius_decay)            \n    <span class=\"hljs-keyword\">return<\/span> SOM\n<\/code><\/pre>\n<p>\u0628\u06cc\u0627\u06cc\u06cc\u062f \u062a\u0648\u0627\u0628\u0639 \u06a9\u0644\u06cc\u062f\u06cc \u0645\u0648\u0631\u062f \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0627\u062c\u0631\u0627\u06cc \u06cc\u06a9 \u0646\u0642\u0634\u0647 \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc \u0631\u0627 \u062a\u062c\u0632\u06cc\u0647 \u06a9\u0646\u06cc\u0645:<\/p>\n<p><code>find_BMU()<\/code>  \u0645\u062e\u062a\u0635\u0627\u062a \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0634\u0628\u06a9\u0647 \u0628\u0647\u062a\u0631\u06cc\u0646 \u0648\u0627\u062d\u062f \u0645\u0646\u0637\u0628\u0642 \u0631\u0627 \u062f\u0631 \u0635\u0648\u0631\u062a \u062f\u0627\u062f\u0647 \u0634\u062f\u0646 \u0628\u0631\u0645\u06cc \u06af\u0631\u062f\u0627\u0646\u062f <code>SOM<\/code> \u0634\u0628\u06a9\u0647 \u0648 \u06cc\u06a9 \u0645\u062b\u0627\u0644 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc <code>x<\/code>.  \u0645\u062c\u0630\u0648\u0631 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0627\u0642\u0644\u06cc\u062f\u0633\u06cc \u0628\u06cc\u0646 \u0648\u0632\u0646 \u0647\u0631 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0648 <code>x<\/code>\u060c \u0648 \u0628\u0631\u0645\u06cc \u06af\u0631\u062f\u062f <code>(g,h)<\/code>\u060c \u06cc\u0639\u0646\u06cc \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0628\u0627 \u062d\u062f\u0627\u0642\u0644 \u0641\u0627\u0635\u0644\u0647 \u0645\u062e\u062a\u0635\u0627\u062a \u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f.<\/p>\n<p>\u0631\u0627 <code>update_weights()<\/code> \u062a\u0627\u0628\u0639 \u0646\u06cc\u0627\u0632 \u0628\u0647 \u06cc\u06a9 \u0634\u0628\u06a9\u0647 SOM\u060c \u06cc\u06a9 \u0645\u062b\u0627\u0644 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \u062f\u0627\u0631\u062f <code>x<\/code>\u060c \u067e\u0627\u0631\u0627\u0645\u062a\u0631\u0647\u0627 <code>learn_rate<\/code> \u0648 <code>radius_sq<\/code>\u060c \u0645\u062e\u062a\u0635\u0627\u062a \u0628\u0647\u062a\u0631\u06cc\u0646 \u0648\u0627\u062d\u062f \u062a\u0637\u0628\u06cc\u0642\u060c \u0648 \u0627\u0644\u0641 <code>step<\/code> \u067e\u0627\u0631\u0627\u0645\u062a\u0631.  \u0627\u0632 \u0646\u0638\u0631 \u062a\u0626\u0648\u0631\u06cc\u060c \u062a\u0645\u0627\u0645 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0647\u0627\u06cc SOM \u0628\u0647 \u0631\u0648\u0632 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u0646\u062f \u0631\u0648\u06cc \u0646\u0645\u0648\u0646\u0647 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \u0628\u0639\u062f\u06cc  \u0628\u0627 \u0627\u06cc\u0646 \u062d\u0627\u0644\u060c \u0645\u0627 \u0642\u0628\u0644\u0627 \u0646\u0634\u0627\u0646 \u062f\u0627\u062f\u06cc\u0645 \u06a9\u0647 \u0627\u06cc\u0646 \u062a\u063a\u06cc\u06cc\u0631 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0647\u0627\u06cc\u06cc \u06a9\u0647 \u0627\u0632 BMU \u062f\u0648\u0631 \u0647\u0633\u062a\u0646\u062f \u0646\u0627\u0686\u06cc\u0632 \u0627\u0633\u062a.  \u0627\u0632 \u0627\u06cc\u0646 \u0631\u0648\u060c \u0645\u06cc\u200c\u062a\u0648\u0627\u0646\u06cc\u0645 \u06a9\u062f \u0631\u0627 \u0628\u0627 \u062a\u063a\u06cc\u06cc\u0631 \u062a\u0646\u0647\u0627 \u0633\u0644\u0648\u0644\u200c\u0647\u0627\u06cc \u0645\u0648\u062c\u0648\u062f \u062f\u0631 \u0645\u062c\u0627\u0648\u0631\u062a \u06a9\u0648\u0686\u06a9 BMU \u06a9\u0627\u0631\u0622\u0645\u062f\u062a\u0631 \u06a9\u0646\u06cc\u0645.  \u0631\u0627 <code>step<\/code> \u067e\u0627\u0631\u0627\u0645\u062a\u0631 \u062d\u062f\u0627\u06a9\u062b\u0631 \u062a\u0639\u062f\u0627\u062f \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0647\u0627 \u0631\u0627 \u0645\u0634\u062e\u0635 \u0645\u06cc \u06a9\u0646\u062f \u0631\u0648\u06cc \u0686\u067e\u060c \u0631\u0627\u0633\u062a\u060c \u0628\u0627\u0644\u0627 \u0648 \u067e\u0627\u06cc\u06cc\u0646 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u062a\u063a\u06cc\u06cc\u0631 \u0647\u0646\u06af\u0627\u0645 \u0628\u0647\u200c\u0631\u0648\u0632\u0631\u0633\u0627\u0646\u06cc \u0648\u0632\u0646\u0647\u200c\u0647\u0627.<\/p>\n<p>\u062f\u0631 \u0646\u0647\u0627\u06cc\u062a\u060c <code>train_SOM()<\/code> \u062a\u0627\u0628\u0639 \u0631\u0648\u0634 \u0627\u0635\u0644\u06cc \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 \u06cc\u06a9 SOM \u0631\u0627 \u067e\u06cc\u0627\u062f\u0647 \u0633\u0627\u0632\u06cc \u0645\u06cc \u06a9\u0646\u062f.  \u0627\u06cc\u0646 \u0646\u06cc\u0627\u0632 \u0628\u0647 \u06cc\u06a9 \u0645\u0642\u062f\u0627\u0631 \u0627\u0648\u0644\u06cc\u0647 \u06cc\u0627 \u062a\u0627 \u062d\u062f\u06cc \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 \u062f\u06cc\u062f\u0647 \u062f\u0627\u0631\u062f <code>SOM<\/code> \u0634\u0628\u06a9\u0647 \u0648 <code>train_data<\/code> \u0628\u0647 \u0639\u0646\u0648\u0627\u0646 \u067e\u0627\u0631\u0627\u0645\u062a\u0631  \u0645\u0632\u06cc\u062a \u0627\u06cc\u0646 \u0627\u0633\u062a \u06a9\u0647 \u0628\u062a\u0648\u0627\u0646\u06cc\u0645 SOM \u0631\u0627 \u0627\u0632 \u0645\u0631\u062d\u0644\u0647 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 \u0642\u0628\u0644\u06cc \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 \u062f\u0647\u06cc\u0645.  \u0639\u0644\u0627\u0648\u0647 \u0628\u0631 \u0627\u06cc\u0646 <code>learn_rate<\/code> \u0648 <code>radius_sq<\/code> \u067e\u0627\u0631\u0627\u0645\u062a\u0631\u0647\u0627 \u0647\u0645\u0631\u0627\u0647 \u0628\u0627 \u0646\u0631\u062e \u067e\u0648\u0633\u06cc\u062f\u06af\u06cc \u0645\u0631\u0628\u0648\u0637\u0647 \u0645\u0648\u0631\u062f \u0646\u06cc\u0627\u0632 \u0647\u0633\u062a\u0646\u062f <code>lr_decay<\/code> \u0648 <code>radius_decay<\/code>.  \u0631\u0627 <code>epochs<\/code> \u067e\u0627\u0631\u0627\u0645\u062a\u0631 \u0628\u0647 \u0637\u0648\u0631 \u067e\u06cc\u0634 \u0641\u0631\u0636 \u0631\u0648\u06cc 10 \u062a\u0646\u0638\u06cc\u0645 \u0634\u062f\u0647 \u0627\u0633\u062a \u0627\u0645\u0627 \u062f\u0631 \u0635\u0648\u0631\u062a \u0646\u06cc\u0627\u0632 \u0645\u06cc \u062a\u0648\u0627\u0646 \u0622\u0646 \u0631\u0627 \u062a\u063a\u06cc\u06cc\u0631 \u062f\u0627\u062f.<\/p>\n<h2 id=\"runningtheselforganizingmaponapracticalexample\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c_%d9%86%d9%82%d8%b4%d9%87_%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87%db%8c_%d8%b1%d9%88%db%8c_%db%8c%da%a9_%d9%85%d8%ab%d8%a7%d9%84_%d8%b9%d9%85%d9%84%db%8c\"><\/span>\u0627\u062c\u0631\u0627\u06cc \u0646\u0642\u0634\u0647 \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc \u0631\u0648\u06cc \u06cc\u06a9 \u0645\u062b\u0627\u0644 \u0639\u0645\u0644\u06cc<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>\u06cc\u06a9\u06cc \u0627\u0632 \u0645\u062b\u0627\u0644\u200c\u0647\u0627\u06cc \u0631\u0627\u06cc\u062c \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 SOM\u060c \u0631\u0646\u06af\u200c\u0647\u0627\u06cc \u062a\u0635\u0627\u062f\u0641\u06cc \u0627\u0633\u062a.  \u0645\u0627 \u0645\u06cc \u062a\u0648\u0627\u0646\u06cc\u0645 \u06cc\u06a9 \u0634\u0628\u06a9\u0647 SOM \u0631\u0627 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 \u062f\u0647\u06cc\u0645 \u0648 \u0628\u0647 \u0631\u0627\u062d\u062a\u06cc \u062a\u062c\u0633\u0645 \u06a9\u0646\u06cc\u0645 \u06a9\u0647 \u0686\u06af\u0648\u0646\u0647 \u0631\u0646\u06af \u0647\u0627\u06cc \u0645\u0634\u0627\u0628\u0647 \u0645\u062e\u062a\u0644\u0641 \u062f\u0631 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0647\u0627\u06cc \u0647\u0645\u0633\u0627\u06cc\u0647 \u0686\u06cc\u062f\u0647 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u0646\u062f.<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u0633\u0644\u0648\u0644 \u0647\u0627\u06cc \u062f\u0648\u0631 \u0627\u0632 \u06cc\u06a9\u062f\u06cc\u06af\u0631 \u0631\u0646\u06af \u0647\u0627\u06cc \u0645\u062a\u0641\u0627\u0648\u062a\u06cc \u062f\u0627\u0631\u0646\u062f.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0628\u06cc\u0627\u06cc\u06cc\u062f \u0627\u062c\u0631\u0627 \u06a9\u0646\u06cc\u0645 <code>train_SOM()<\/code> \u062a\u0627\u0628\u0639 \u0631\u0648\u06cc \u06cc\u06a9 \u0645\u0627\u062a\u0631\u06cc\u0633 \u062f\u0627\u062f\u0647 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \u067e\u0631 \u0627\u0632 \u0631\u0646\u06af \u0647\u0627\u06cc \u062a\u0635\u0627\u062f\u0641\u06cc RGB.<\/p>\n<p>\u06a9\u062f \u0632\u06cc\u0631 \u06cc\u06a9 \u0645\u0627\u062a\u0631\u06cc\u0633 \u062f\u0627\u062f\u0647 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \u0648 \u06cc\u06a9 \u0634\u0628\u06a9\u0647 SOM \u0628\u0627 \u0631\u0646\u06af \u0647\u0627\u06cc \u062a\u0635\u0627\u062f\u0641\u06cc RGB \u0631\u0627 \u0645\u0642\u062f\u0627\u0631\u062f\u0647\u06cc \u0627\u0648\u0644\u06cc\u0647 \u0645\u06cc \u06a9\u0646\u062f.  \u0647\u0645\u0686\u0646\u06cc\u0646 \u062f\u0627\u062f\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \u0648 \u0645\u0642\u062f\u0627\u0631 \u062f\u0647\u06cc \u0627\u0648\u0644\u06cc\u0647 \u0631\u0627 \u0628\u0647 \u0635\u0648\u0631\u062a \u062a\u0635\u0627\u062f\u0641\u06cc \u0646\u0645\u0627\u06cc\u0634 \u0645\u06cc \u062f\u0647\u062f <em>\u0634\u0628\u06a9\u0647 SOM<\/em>.  \u062a\u0648\u062c\u0647 \u062f\u0627\u0634\u062a\u0647 \u0628\u0627\u0634\u06cc\u062f\u060c \u0645\u0627\u062a\u0631\u06cc\u0633 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634\u06cc \u06cc\u06a9 \u0645\u0627\u062a\u0631\u06cc\u0633 3000&#215;3 \u0627\u0633\u062a\u060c \u0627\u0645\u0627 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u062a\u062c\u0633\u0645 \u0622\u0646 \u0631\u0627 \u0628\u0647 \u0645\u0627\u062a\u0631\u06cc\u0633 50x60x3 \u062a\u063a\u06cc\u06cc\u0631 \u0634\u06a9\u0644 \u062f\u0627\u062f\u0647 \u0627\u06cc\u0645:<\/p>\n<pre><code class=\"hljs\">\nm = <span class=\"hljs-number\">10<\/span>\nn = <span class=\"hljs-number\">10<\/span>\n\nn_x = <span class=\"hljs-number\">3000<\/span>\nrand = np.random.RandomState(<span class=\"hljs-number\">0<\/span>)\n\ntrain_data = rand.randint(<span class=\"hljs-number\">0<\/span>, <span class=\"hljs-number\">255<\/span>, (n_x, <span class=\"hljs-number\">3<\/span>))\n\nSOM = rand.randint(<span class=\"hljs-number\">0<\/span>, <span class=\"hljs-number\">255<\/span>, (m, n, <span class=\"hljs-number\">3<\/span>)).astype(<span class=\"hljs-built_in\">float<\/span>)\n\nfig, ax = plt.subplots(\n    nrows=<span class=\"hljs-number\">1<\/span>, ncols=<span class=\"hljs-number\">2<\/span>, figsize=(<span class=\"hljs-number\">12<\/span>, <span class=\"hljs-number\">3.5<\/span>), \n    subplot_kw=<span class=\"hljs-built_in\">dict<\/span>(xticks=(), yticks=()))\nax(<span class=\"hljs-number\">0<\/span>).imshow(train_data.reshape(<span class=\"hljs-number\">50<\/span>, <span class=\"hljs-number\">60<\/span>, <span class=\"hljs-number\">3<\/span>))\nax(<span class=\"hljs-number\">0<\/span>).title.set_text(<span class=\"hljs-string\">'Training Data'<\/span>)\nax(<span class=\"hljs-number\">1<\/span>).imshow(SOM.astype(<span class=\"hljs-built_in\">int<\/span>))\nax(<span class=\"hljs-number\">1<\/span>).title.set_text(<span class=\"hljs-string\">'Randomly Initialized SOM Grid'<\/span>)\n<\/code><\/pre>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rasanegar.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/self-organizing-maps-theory-and-implementation-in-python-with-numpy-3.png\" alt=\"\u0646\u0642\u0634\u0647 \u062e\u0648\u062f \u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc \u0628\u0647 \u0637\u0648\u0631 \u062a\u0635\u0627\u062f\u0641\u06cc \u0627\u0648\u0644\u06cc\u0647\" title=\"\"><\/p>\n<p>\u0628\u06cc\u0627\u06cc\u06cc\u062f \u0627\u06a9\u0646\u0648\u0646 SOM \u0631\u0627 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 \u062f\u0647\u06cc\u0645 \u0648 \u0628\u0631\u0631\u0633\u06cc \u06a9\u0646\u06cc\u0645 \u0631\u0648\u06cc \u0647\u0631 5 \u062f\u0648\u0631\u0647 \u0628\u0647 \u0639\u0646\u0648\u0627\u0646 \u06cc\u06a9 \u0646\u0645\u0627\u06cc \u06a9\u0644\u06cc \u0627\u0632 \u067e\u06cc\u0634\u0631\u0641\u062a \u0622\u0646:<\/p>\n<pre><code class=\"hljs\">fig, ax = plt.subplots(\n    nrows=<span class=\"hljs-number\">1<\/span>, ncols=<span class=\"hljs-number\">4<\/span>, figsize=(<span class=\"hljs-number\">15<\/span>, <span class=\"hljs-number\">3.5<\/span>), \n    subplot_kw=<span class=\"hljs-built_in\">dict<\/span>(xticks=(), yticks=()))\ntotal_epochs = <span class=\"hljs-number\">0<\/span>\n<span class=\"hljs-keyword\">for<\/span> epochs, i <span class=\"hljs-keyword\">in<\/span> <span class=\"hljs-built_in\">zip<\/span>((<span class=\"hljs-number\">1<\/span>, <span class=\"hljs-number\">4<\/span>, <span class=\"hljs-number\">5<\/span>, <span class=\"hljs-number\">10<\/span>), <span class=\"hljs-built_in\">range<\/span>(<span class=\"hljs-number\">0<\/span>,<span class=\"hljs-number\">4<\/span>)):\n    total_epochs += epochs\n    SOM = train_SOM(SOM, train_data, epochs=epochs)\n    ax(i).imshow(SOM.astype(<span class=\"hljs-built_in\">int<\/span>))\n    ax(i).title.set_text(<span class=\"hljs-string\">'Epochs = '<\/span> + <span class=\"hljs-built_in\">str<\/span>(total_epochs))\n<\/code><\/pre>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rasanegar.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/self-organizing-maps-theory-and-implementation-in-python-with-numpy-4.png\" alt=\"\u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 \u0646\u0642\u0634\u0647 \u062e\u0648\u062f \u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc \u0648 \u0646\u062a\u0627\u06cc\u062c\" title=\"\"><\/p>\n<p>\u0645\u062b\u0627\u0644 \u0628\u0627\u0644\u0627 \u0628\u0633\u06cc\u0627\u0631 \u062c\u0627\u0644\u0628 \u0627\u0633\u062a \u0632\u06cc\u0631\u0627 \u0646\u0634\u0627\u0646 \u0645\u06cc \u062f\u0647\u062f \u06a9\u0647 \u0686\u06af\u0648\u0646\u0647 \u0634\u0628\u06a9\u0647 \u0628\u0647 \u0637\u0648\u0631 \u062e\u0648\u062f\u06a9\u0627\u0631 \u0631\u0646\u06af \u0647\u0627\u06cc RGB \u0631\u0627 \u0645\u0631\u062a\u0628 \u0645\u06cc \u06a9\u0646\u062f \u0628\u0647 \u0637\u0648\u0631\u06cc \u06a9\u0647 \u0633\u0627\u06cc\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u0645\u062e\u062a\u0644\u0641 \u06cc\u06a9 \u0631\u0646\u06af \u062f\u0631 \u0634\u0628\u06a9\u0647 SOM \u0628\u0647 \u0647\u0645 \u0646\u0632\u062f\u06cc\u06a9 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u0646\u062f.  \u062a\u0646\u0638\u06cc\u0645 \u062f\u0631 \u0627\u0648\u0627\u06cc\u0644 \u062f\u0648\u0631\u0647 \u0627\u0648\u0644 \u0627\u062a\u0641\u0627\u0642 \u0645\u06cc \u0627\u0641\u062a\u062f\u060c \u0627\u0645\u0627 \u0627\u06cc\u062f\u0647 \u0622\u0644 \u0646\u06cc\u0633\u062a.  \u0645\u06cc \u0628\u06cc\u0646\u06cc\u0645 \u06a9\u0647 SOM \u062f\u0631 \u062d\u062f\u0648\u062f 10 \u062f\u0648\u0631\u0647 \u0647\u0645\u06af\u0631\u0627 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f \u0648 \u062a\u063a\u06cc\u06cc\u0631\u0627\u062a \u06a9\u0645\u062a\u0631\u06cc \u062f\u0631 \u062f\u0648\u0631\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u0628\u0639\u062f\u06cc \u0648\u062c\u0648\u062f \u062f\u0627\u0631\u062f.<\/p>\n<h3 id=\"effectoflearningrateandradius\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%d8%aa%d8%a3%d8%ab%db%8c%d8%b1_%d8%b3%d8%b1%d8%b9%d8%aa_%d9%88_%d8%b4%d8%b9%d8%a7%d8%b9_%db%8c%d8%a7%d8%af%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c\"><\/span>\u062a\u0623\u062b\u06cc\u0631 \u0633\u0631\u0639\u062a \u0648 \u0634\u0639\u0627\u0639 \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0628\u0631\u0627\u06cc \u0627\u06cc\u0646\u06a9\u0647 \u0628\u0628\u06cc\u0646\u06cc\u0645 \u0646\u0631\u062e \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0633\u0631\u0639\u062a\u200c\u0647\u0627 \u0648 \u0634\u0639\u0627\u0639\u200c\u0647\u0627\u06cc \u0645\u062e\u062a\u0644\u0641 \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0686\u06af\u0648\u0646\u0647 \u062a\u063a\u06cc\u06cc\u0631 \u0645\u06cc\u200c\u06a9\u0646\u062f\u060c \u0645\u06cc\u200c\u062a\u0648\u0627\u0646\u06cc\u0645 SOM \u0631\u0627 \u0628\u0631\u0627\u06cc 10 \u062f\u0648\u0631\u0647 \u0632\u0645\u0627\u0646\u06cc \u06a9\u0647 \u0627\u0632 \u0647\u0645\u0627\u0646 \u0634\u0628\u06a9\u0647 \u0627\u0648\u0644\u06cc\u0647 \u0634\u0631\u0648\u0639 \u0645\u06cc\u200c\u06a9\u0646\u06cc\u0645\u060c \u0627\u062c\u0631\u0627 \u06a9\u0646\u06cc\u0645.  \u06a9\u062f \u0632\u06cc\u0631 SOM \u0631\u0627 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0633\u0647 \u0645\u0642\u062f\u0627\u0631 \u0645\u062e\u062a\u0644\u0641 \u0627\u0632 \u0646\u0631\u062e \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0648 \u0633\u0647 \u0634\u0639\u0627\u0639 \u0645\u062e\u062a\u0644\u0641 \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 \u0645\u06cc \u062f\u0647\u062f.<\/p>\n<p>SOM \u067e\u0633 \u0627\u0632 5 \u062f\u0648\u0631\u0647 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0647\u0631 \u0634\u0628\u06cc\u0647 \u0633\u0627\u0632\u06cc \u0627\u0631\u0627\u0626\u0647 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f:<\/p>\n<pre><code class=\"hljs\">fig, ax = plt.subplots(\n    nrows=<span class=\"hljs-number\">3<\/span>, ncols=<span class=\"hljs-number\">3<\/span>, figsize=(<span class=\"hljs-number\">15<\/span>, <span class=\"hljs-number\">15<\/span>), \n    subplot_kw=<span class=\"hljs-built_in\">dict<\/span>(xticks=(), yticks=()))\n\n\n\n<span class=\"hljs-keyword\">for<\/span> learn_rate, i <span class=\"hljs-keyword\">in<\/span> <span class=\"hljs-built_in\">zip<\/span>((<span class=\"hljs-number\">0.001<\/span>, <span class=\"hljs-number\">0.5<\/span>, <span class=\"hljs-number\">0.99<\/span>), (<span class=\"hljs-number\">0<\/span>, <span class=\"hljs-number\">1<\/span>, <span class=\"hljs-number\">2<\/span>)):\n    <span class=\"hljs-keyword\">for<\/span> radius_sq, j <span class=\"hljs-keyword\">in<\/span> <span class=\"hljs-built_in\">zip<\/span>((<span class=\"hljs-number\">0.01<\/span>, <span class=\"hljs-number\">1<\/span>, <span class=\"hljs-number\">10<\/span>), (<span class=\"hljs-number\">0<\/span>, <span class=\"hljs-number\">1<\/span>, <span class=\"hljs-number\">2<\/span>)):\n        rand = np.random.RandomState(<span class=\"hljs-number\">0<\/span>)\n        SOM = rand.randint(<span class=\"hljs-number\">0<\/span>, <span class=\"hljs-number\">255<\/span>, (m, n, <span class=\"hljs-number\">3<\/span>)).astype(<span class=\"hljs-built_in\">float<\/span>)        \n        SOM = train_SOM(SOM, train_data, epochs = <span class=\"hljs-number\">5<\/span>,\n                        learn_rate = learn_rate, \n                        radius_sq = radius_sq)\n        ax(i)(j).imshow(SOM.astype(<span class=\"hljs-built_in\">int<\/span>))\n        ax(i)(j).title.set_text(<span class=\"hljs-string\">'$\\eta$ = '<\/span> + <span class=\"hljs-built_in\">str<\/span>(learn_rate) + \n                                <span class=\"hljs-string\">', $\\sigma^2$ = '<\/span> + <span class=\"hljs-built_in\">str<\/span>(radius_sq))\n                                \n<\/code><\/pre>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rasanegar.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/self-organizing-maps-theory-and-implementation-in-python-with-numpy-5.png\" alt=\"\u0627\u062b\u0631\u0627\u062a \u0648 \u062a\u0646\u0638\u06cc\u0645 \u0627\u0628\u0631\u067e\u0627\u0631\u0627\u0645\u062a\u0631\u0647\u0627\u06cc \u0646\u0642\u0634\u0647 \u062e\u0648\u062f \u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc\" title=\"\"><\/p>\n<p>\u0645\u062b\u0627\u0644 \u0628\u0627\u0644\u0627 \u0646\u0634\u0627\u0646 \u0645\u06cc \u062f\u0647\u062f \u06a9\u0647 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0645\u0642\u0627\u062f\u06cc\u0631 \u0634\u0639\u0627\u0639 \u0646\u0632\u062f\u06cc\u06a9 \u0628\u0647 \u0635\u0641\u0631 (\u0633\u062a\u0648\u0646 \u0627\u0648\u0644)\u060c SOM \u0641\u0642\u0637 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0647\u0627\u06cc \u062c\u062f\u0627\u06af\u0627\u0646\u0647 \u0631\u0627 \u062a\u063a\u06cc\u06cc\u0631 \u0645\u06cc \u062f\u0647\u062f \u0627\u0645\u0627 \u0633\u0644\u0648\u0644 \u0647\u0627\u06cc \u0645\u062c\u0627\u0648\u0631 \u0631\u0627 \u062a\u063a\u06cc\u06cc\u0631 \u0646\u0645\u06cc \u062f\u0647\u062f.  \u0627\u0632 \u0627\u06cc\u0646 \u0631\u0648\u060c \u0628\u062f\u0648\u0646 \u062a\u0648\u062c\u0647 \u0628\u0647 \u0645\u06cc\u0632\u0627\u0646 \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc\u060c \u06cc\u06a9 \u0646\u0642\u0634\u0647 \u0645\u0646\u0627\u0633\u0628 \u0627\u06cc\u062c\u0627\u062f \u0646\u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f.  \u0645\u0648\u0631\u062f \u0645\u0634\u0627\u0628\u0647\u06cc \u0646\u06cc\u0632 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0645\u06cc\u0632\u0627\u0646 \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u06a9\u0648\u0686\u06a9\u062a\u0631 (\u0631\u062f\u06cc\u0641 \u0627\u0648\u0644\u060c \u0633\u062a\u0648\u0646 \u062f\u0648\u0645) \u0645\u0634\u0627\u0647\u062f\u0647 \u0645\u06cc \u0634\u0648\u062f.  \u0645\u0627\u0646\u0646\u062f \u0647\u0631 \u0627\u0644\u06af\u0648\u0631\u06cc\u062a\u0645 \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0645\u0627\u0634\u06cc\u0646 \u062f\u06cc\u06af\u0631\u06cc\u060c \u062a\u0639\u0627\u062f\u0644 \u062e\u0648\u0628\u06cc \u0627\u0632 \u067e\u0627\u0631\u0627\u0645\u062a\u0631\u0647\u0627 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 \u0627\u06cc\u062f\u0647 \u0622\u0644 \u0645\u0648\u0631\u062f \u0646\u06cc\u0627\u0632 \u0627\u0633\u062a.<\/p>\n<h2 id=\"conclusions\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%d9%86%d8%aa%db%8c%d8%ac%d9%87_%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c\"><\/span>\u0646\u062a\u06cc\u062c\u0647 \u06af\u06cc\u0631\u06cc<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>\u062f\u0631 \u0627\u06cc\u0646 \u0631\u0627\u0647\u0646\u0645\u0627\u060c \u0645\u062f\u0644 \u0646\u0638\u0631\u06cc SOM \u0648 \u0627\u062c\u0631\u0627\u06cc \u062f\u0642\u06cc\u0642 \u0622\u0646 \u0631\u0627 \u0645\u0648\u0631\u062f \u0628\u062d\u062b \u0642\u0631\u0627\u0631 \u062f\u0627\u062f\u06cc\u0645.  \u0645\u0627 SOM \u0631\u0627 \u0646\u0634\u0627\u0646 \u062f\u0627\u062f\u06cc\u0645 \u0631\u0648\u06cc \u0631\u0646\u06af \u0647\u0627\u06cc RGB \u0648 \u0646\u0634\u0627\u0646 \u0645\u06cc \u062f\u0647\u062f \u06a9\u0647 \u0686\u06af\u0648\u0646\u0647 \u0633\u0627\u06cc\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u0645\u062e\u062a\u0644\u0641 \u06cc\u06a9 \u0631\u0646\u06af \u062e\u0648\u062f \u0631\u0627 \u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc \u0645\u06cc \u06a9\u0646\u0646\u062f \u0631\u0648\u06cc \u06cc\u06a9 \u0634\u0628\u06a9\u0647 \u062f\u0648 \u0628\u0639\u062f\u06cc<\/p>\n<p>\u062f\u0631 \u062d\u0627\u0644\u06cc \u06a9\u0647 SOM \u0647\u0627 \u062f\u06cc\u06af\u0631 \u062f\u0631 \u062c\u0627\u0645\u0639\u0647 \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0645\u0627\u0634\u06cc\u0646\u06cc \u0645\u062d\u0628\u0648\u0628 \u0646\u06cc\u0633\u062a\u0646\u062f\u060c \u0627\u0645\u0627 \u0645\u062f\u0644 \u062e\u0648\u0628\u06cc \u0628\u0631\u0627\u06cc \u062e\u0644\u0627\u0635\u0647 \u0633\u0627\u0632\u06cc \u0648 \u062a\u062c\u0633\u0645 \u062f\u0627\u062f\u0647 \u0647\u0627 \u0647\u0633\u062a\u0646\u062f.<\/p>\n<\/div>\n<p><script>\n                        !function(f,b,e,v,n,t,s)\n                        {if(f.fbq)return;n=f.fbq=function(){n.callMethod?\n                        n.callMethod.apply(n,arguments):n.queue.push(arguments)};\n                        if(!f._fbq)f._fbq=n;n.push=n;n.loaded=!0;n.version='2.0';\n                        n.queue=();t=b.createElement(e);t.async=!0;\n                        t.src=v;s=b.getElementsByTagName(e)(0);\n                        s.parentNode.insertBefore(t,s)}(window, document,'script',\n                        'https:\/\/connect.facebook.net\/en_US\/fbevents.js');\n                        fbq('init', '525232124909042');\n                        fbq('track', 'PageView');\n                    <\/script>    (\u0628\u0631\u0686\u0633\u0628\u200c\u0647\u0627 \u0628\u0647 \u062a\u0631\u062c\u0645\u0647)# python<br \/>\n<br \/><br \/>\n<br \/>\u0645\u0646\u062a\u0634\u0631 \u0634\u062f\u0647 \u062f\u0631 1403-01-09 01:10:03<br \/>\n<\/p>\n\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-center kksr-valign-bottom\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;center&quot;,&quot;id&quot;:&quot;15130&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;bottom&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;0&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;0&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;5&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;\u0627\u0645\u062a\u06cc\u0627\u0632 \u0634\u0645\u0627 \u0628\u0647 \u0627\u06cc\u0646 \u0645\u0637\u0644\u0628&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;0\\\/5 (0 \u0631\u0627\u06cc)&quot;,&quot;size&quot;:&quot;30&quot;,&quot;title&quot;:&quot;\u0646\u0642\u0634\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc: \u062a\u0626\u0648\u0631\u06cc \u0648 \u067e\u06cc\u0627\u062f\u0647 \u0633\u0627\u0632\u06cc \u062f\u0631 \u067e\u0627\u06cc\u062a\u0648\u0646 \u0628\u0627 NumPy&quot;,&quot;width&quot;:&quot;0&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;{score}\\\/{best} ({count} \u0631\u0627\u06cc)&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-left: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-left: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-left: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-left: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-left: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 0px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-left: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-left: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-left: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-left: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-left: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 24px;\">\n            <span class=\"kksr-muted\">\u0627\u0645\u062a\u06cc\u0627\u0632 \u0634\u0645\u0627 \u0628\u0647 \u0627\u06cc\u0646 \u0645\u0637\u0644\u0628<\/span>\n    <\/div>\n    <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><span class=\"span-reading-time rt-reading-time\" style=\"display: block;\"><span class=\"rt-label rt-prefix\">\u0632\u0645\u0627\u0646 \u0644\u0627\u0632\u0645 \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0645\u0637\u0627\u0644\u0639\u0647: <\/span> <span class=\"rt-time\"> 4<\/span> <span class=\"rt-label rt-postfix\">\u062f\u0642\u06cc\u0642\u0647<\/span><\/span>\u0645\u0639\u0631\u0641\u06cc \u062f\u0631 \u0627\u06cc\u0646 \u0631\u0627\u0647\u0646\u0645\u0627\u060c \u0646\u06af\u0627\u0647\u06cc \u0628\u0647 \u06cc\u06a9 \u0645\u062f\u0644 \u06cc\u0627\u062f\u06af\u06cc\u0631\u06cc \u0628\u062f\u0648\u0646 \u0646\u0638\u0627\u0631\u062a\u060c \u0645\u0639\u0631\u0648\u0641 \u0628\u0647 a \u0646\u0642\u0634\u0647 \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc (SOM)\u0648 \u0647\u0645\u0686\u0646\u06cc\u0646 \u067e\u06cc\u0627\u062f\u0647 \u0633\u0627\u0632\u06cc \u0622\u0646 \u062f\u0631 \u067e\u0627\u06cc\u062a\u0648\u0646. \u0645\u0627 \u0627\u0632 \u06cc\u06a9 \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u062e\u0648\u0627\u0647\u06cc\u0645 \u06a9\u0631\u062f \u0631\u0646\u06af RGB \u0645\u062b\u0627\u0644\u06cc \u0628\u0631\u0627\u06cc \u0622\u0645\u0648\u0632\u0634 SOM \u0648 \u0646\u0634\u0627\u0646 \u062f\u0627\u062f\u0646 \u0639\u0645\u0644\u06a9\u0631\u062f \u0648 \u0627\u0633\u062a\u0641\u0627\u062f\u0647 \u0645\u0639\u0645\u0648\u0644\u06cc \u0622\u0646. \u0646\u0642\u0634\u0647 \u0647\u0627\u06cc \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc: \u0645\u0642\u062f\u0645\u0647 \u0627\u06cc \u06a9\u0644\u06cc \u0622 \u0646\u0642\u0634\u0647 \u062e\u0648\u062f\u0633\u0627\u0632\u0645\u0627\u0646\u062f\u0647\u06cc \u0627\u0648\u0644\u06cc\u0646 \u0628\u0627\u0631 \u062a\u0648\u0633\u0637 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15131,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1743,620],"tags":[],"class_list":["post-15130","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-python","category-programming"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15130","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15130"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15130\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rasanegaar.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}